Hà Tĩnh phát huy lợi thế, phát triển chăn nuôi hươu sao theo hướng bền vững

Hươu sao từ lâu đã trở thành vật nuôi đặc sản, gắn bó mật thiết với đời sống và sinh kế của người dân Hà Tĩnh, đặc biệt tại các huyện miền núi. Những năm gần đây, cùng với sự quan tâm của Trung ương và tỉnh, chăn nuôi hươu sao trên địa bàn Hà Tĩnh đang từng bước được quản lý, định hướng và phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị và tính bền vững.

Hoàn thiện khung pháp lý, định hướng phát triển rõ ràng: Năm 2018, hươu sao được đưa vào Luật Chăn nuôi (Điều 67); năm 2020, được Chính phủ quy định quản lý tại Nghị định số 13/2020/NĐ-CP; Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hướng dẫn về công tác giống tại Thông tư số 21/2024/TT-BNNPTNT. Đặc biệt, tại Quyết định số 1520/QĐ-TTg ngày 06/10/2020, Thủ tướng Chính phủ đã xác định mục tiêu phát triển đàn hươu đạt 90 nghìn con vào năm 2025 và 130 nghìn con vào năm 2030. Bám sát định hướng của Trung ương, tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo quan trọng như Kế hoạch số 131/KH-UBND ngày 26/4/2022, Kế hoạch số 369/KH-UBND ngày 07/7/2025, đồng thời hằng năm giao các chỉ tiêu, định hướng phát triển hươu sao trong kế hoạch sản xuất nông nghiệp, tạo hành lang pháp lý và động lực thúc đẩy ngành chăn nuôi đặc sản này phát triển.

Quy mô đàn lớn, giá trị kinh tế cao: Đến nay, tổng đàn hươu sao toàn tỉnh Hà Tĩnh đạt trên 51.995 con, sản lượng nhung đạt 25,5 tấn, sản lượng thịt hơi xuất chuồng khoảng 180 tấn, chiếm khoảng 60% tổng đàn hươu cả nước. Hằng năm, chăn nuôi hươu đóng góp trên 5% giá trị sản xuất ngành chăn nuôi, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho hàng nghìn hộ dân, góp phần phát triển kinh tế nông thôn và giảm nghèo bền vững. Hươu sao được nuôi tập trung chủ yếu tại các xã thuộc Hương Sơn, Hương Khê và Vũ Quang (cũ), trong đó Hương Sơn là vùng nuôi trọng điểm tại các xã có mật độ cao như Sơn Giang, Hương Sơn, Kim Hoa, Tứ Mỹ, Sơn Hồng. Chăn nuôi hươu đang từng bước chuyển từ quy mô nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa gắn với xây dựng thương hiệu và sản phẩm OCOP. Đẩy mạnh chế biến, nâng cao giá trị sản phẩm nhung hươu: Cùng với phát triển chăn nuôi, công tác sơ chế, chế biến sản phẩm từ nhung hươu được chú trọng. Trên địa bàn tỉnh hiện có 05 cơ sở chế biến, tiêu thụ nhung hươu đạt tiêu chuẩn OCOP và khoảng 20 cơ sở gắn chăn nuôi với thu mua, chế biến, sản lượng từ 0,2 - 1 tấn/cơ sở/năm. Các sản phẩm đa dạng như nhung khô, nhung tán bột, nhung ngâm mật ong, rượu nhung hươu, cao nhung hươu… đã góp phần gia tăng giá trị, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Tháo gỡ khó khăn, hướng tới phát triển bền vững: Bên cạnh những kết quả đạt được, chăn nuôi hươu sao hiện vẫn gặp không ít khó khăn. Hươu sao Việt Nam (Cervus nippon pseudaxis) chưa được công nhận là giống vật nuôi do vẫn thuộc nhóm động vật hoang dã đã thuần dưỡng, công tác nghiên cứu, chọn lọc, nhân giống còn hạn chế, gây khó khăn trong quản lý và phát triển lâu dài. Trước thực tế đó, tại Kế hoạch số 369/KH-UBND ngày 07/7/2025, tỉnh Hà Tĩnh đã xác định mục tiêu đến năm 2030: “Khai thác, phát triển nguồn gen giống hươu sao theo hướng sản xuất hàng hóa có hiệu quả, gắn với du lịch sinh thái; đồng thời nghiên cứu, hoàn thiện các quy trình, điều kiện để hươu sao được công nhận là giống vật nuôi theo quy định.” Hiện nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng Đề án phát triển nông nghiệp, nông thôn, xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026 - 2030, trong đó tiếp tục xác định hươu sao là vật nuôi đặc sản, có lợi thế cạnh tranh và giá trị kinh tế cao của tỉnh.

Tiềm năng phát triển nghề nuôi hươu ở Hà Tĩnh đang còn rất lớn. Với sự quan tâm từ các cấp, ngành, chính quyền địa phương trong việc tăng cường chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật và sự năng động của chính người dân nghề nuôi hươu sao đang phát triển chiều sâu, bền vững, không chỉ mang lại thu nhập cao cho người dân mà còn góp phần phát triển kinh tế địa phương./.