Chăn nuôi an toàn sinh học – Hướng đi mới cho phát triển chăn nuôi bền vững ở Hà Tĩnh

Những năm gần đây, ngành chăn nuôi Hà Tĩnh đã có bước phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những trụ cột quan trọng của ngành nông nghiệp, chiếm trên 50% giá trị sản xuất toàn ngành. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển về quy mô, ngành chăn nuôi cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức như dịch bệnh nguy hiểm trên vật nuôi, ô nhiễm môi trường và yêu cầu ngày càng cao của thị trường về chất lượng, an toàn thực phẩm. Trong bối cảnh đó, chăn nuôi an toàn sinh học đang được xác định là hướng đi tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm thiểu rủi ro và phát triển chăn nuôi theo hướng bền vững.

Thực tiễn cho thấy, các loại dịch bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi, đặc biệt là dịch tả lợn châu Phi, vẫn diễn biến phức tạp, gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi. Giai đoạn 2021-2025, tình hình dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm trên địa bàn tỉnh diễn biến phức tạp, xuất hiện nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như dịch tả lợn châu Phi, viêm da nổi cục trên trâu bò, lở mồm long móng gia súc và cúm gia cầm, gây thiệt hại đáng kể cho sản xuất chăn nuôi. Trong giai đoạn này, dịch tả lợn châu Phi làm 70.843 con lợn mắc bệnh, chết và tiêu hủy; bệnh viêm da nổi cục làm 3.056 con trâu, bò mắc bệnh, chết và tiêu hủy; bệnh lở mồm long móng làm 36 con gia súc chết; cúm gia cầm làm 17.787 con gia cầm chết và tiêu hủy, riêng năm 2025, toàn tỉnh Hà Tĩnh có trên 52.000 con lợn mắc bệnh, chết và buộc phải tiêu hủy do dịch tả lợn châu Phi, gây thiệt hại hơn 142 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ hình thức chăn nuôi nhỏ lẻ, điều kiện chuồng trại chưa đảm bảo và việc áp dụng các biện pháp an toàn sinh học còn hạn chế.

Trước thực trạng đó, nhiều địa phương, doanh nghiệp và hộ chăn nuôi trên địa bàn tỉnh đã chủ động chuyển đổi sang mô hình chăn nuôi an toàn sinh học. Đây là phương thức sản xuất áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật nhằm ngăn ngừa mầm bệnh xâm nhập, kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ trong suốt quá trình chăn nuôi. Từ việc xây dựng hệ thống chuồng trại khép kín, kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi, xử lý chất thải bằng công nghệ sinh học, sử dụng chế phẩm vi sinh, đến thực hiện nghiêm quy trình vệ sinh, tiêu độc khử trùng đều góp phần tạo nên “hàng rào bảo vệ” hiệu quả cho đàn vật nuôi.

Nhiều mô hình chăn nuôi lợn, gia cầm theo hướng an toàn sinh học tại Hà Tĩnh đã chứng minh hiệu quả rõ nét khi giảm đáng kể tỷ lệ dịch bệnh, tiết kiệm chi phí thuốc thú y, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ vi sinh trong xử lý môi trường và chăn nuôi tuần hoàn đã góp phần giảm ô nhiễm, tạo ra sản phẩm an toàn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Các mô hình này không chỉ giúp người dân ổn định sản xuất mà còn mở ra cơ hội liên kết tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị, nâng cao giá trị gia tăng cho ngành chăn nuôi.

Bên cạnh lợi ích về kinh tế, chăn nuôi an toàn sinh học còn đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Việc kiểm soát tốt chất thải, hạn chế sử dụng kháng sinh và hóa chất trong chăn nuôi góp phần giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường, tạo ra nguồn thực phẩm an toàn, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và xuất khẩu. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng để thực hiện mục tiêu phát triển nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và bền vững mà Hà Tĩnh đang hướng tới.

Xác định chăn nuôi là ngành kinh tế quan trọng của nông nghiệp tỉnh nhà, thời gian tới, ngành Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học; hỗ trợ xây dựng các mô hình điểm, nhân rộng các mô hình hiệu quả; tăng cường kiểm soát dịch bệnh, quản lý giết mổ và an toàn thực phẩm; đồng thời thúc đẩy liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm. Qua đó từng bước chuyển đổi từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung, chuyên nghiệp, hiện đại, nâng cao sức cạnh tranh của ngành chăn nuôi trong điều kiện hội nhập và biến đổi khí hậu.

Chăn nuôi an toàn sinh học không chỉ là giải pháp trước mắt để phòng, chống dịch bệnh mà còn là nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi Hà Tĩnh. Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, doanh nghiệp và người dân, đây sẽ là hướng đi quan trọng góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả, thân thiện với môi trường và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới./.

Nguyễn Thị Hiền - KHTC