Kinh tế chia sẻ mở hướng đi mới cho nông nghiệp Hà Tĩnh

Theo Quyết định số 999/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, kinh tế chia sẻ được khuyến khích phát triển theo hướng đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ số, bảo đảm môi trường kinh doanh bình đẳng và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Đề án cũng xác định cần thay đổi tư duy quản lý để thích ứng với xu thế kinh tế số và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp, Hà Tĩnh đang từng bước hình thành các mô hình kinh tế chia sẻ thông qua liên kết sản xuất, dùng chung hạ tầng, chia sẻ nền tảng thương mại điện tử và phát triển chuỗi giá trị nông sản. Đây được xem là hướng đi phù hợp nhằm giảm chi phí sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm và tăng thu nhập cho người dân nông thôn.

Một trong những lĩnh vực thể hiện rõ hiệu quả của kinh tế chia sẻ là Chương trình OCOP mỗi xã một sản phẩm. Từ việc liên kết sản xuất, quảng bá thương hiệu đến tiêu thụ sản phẩm qua nền tảng số, nhiều đặc sản địa phương đã được nâng tầm giá trị. Theo thống kê, Hà Tĩnh hiện có 410 sản phẩm OCOP, 268 sản phẩm còn hiệu lực chứng nhận OCOP, trong đó: 02 sản phẩm đạt 5 sao, 15 sản phẩm đạt 4 sao, 251 sản phẩm đạt 3 sao; chất lượng sản phẩm được nâng lên, thị trường tiêu thụ được mở rộng, có 07 sản phẩm xuất khẩu và một số sản phẩm có tiềm năng xuất khẩu. Hiệu quả kinh tế của các chủ thể tham gia Chương trình OCOP được nâng lên rõ rệt, doanh thu bình quân đạt 170 tỷ đồng/năm.

Tại các xã trên địa bàn huyện Hương Sơn cũ như xã Sơn Giang, Tứ Mỹ, Sơn Tiến,.. sản phẩm nhung hươu là ví dụ điển hình cho mô hình kinh tế chia sẻ trong nông nghiệp. Thông qua các hợp tác xã và tổ liên kết, người dân cùng chia sẻ con giống, kỹ thuật chăm sóc hươu, quy trình chế biến và hệ thống tiêu thụ sản phẩm. Từ sản phẩm nhung tươi truyền thống, nhiều cơ sở đã chế biến sâu thành rượu nhung, nhung hươu tán bột, cao nhung… giúp gia tăng giá trị sản phẩm. Nhiều sản phẩm nhung hươu OCOP hiện đã có mặt trên các sàn thương mại điện tử và thị trường ngoài tỉnh.

Ở các xã vùng miền núi Hương Khê, cam Khe Mây đang cho thấy hiệu quả rõ nét từ mô hình liên kết chia sẻ. Các hộ dân cùng sử dụng hệ thống tưới tiết kiệm, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, liên kết quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Cam Khe Mây đã được công nhận OCOP 3 sao và phân phối thông qua hệ thống bán lẻ, cửa hàng OCOP, nền tảng số và sàn thương mại điện tử như Shopee, TikTok Shop, Postmart,…. Nhờ đó, đầu ra sản phẩm ổn định hơn, nhiều hộ dân có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm từ cây cam.

Trong sản xuất lúa, nhiều địa phương như Can Lộc, Đức Thọ, Cẩm Xuyên đã phát triển mô hình dịch vụ cơ giới hóa tập trung. Thay vì đầu tư riêng lẻ, người dân sử dụng chung máy sạ cụm, máy cày, máy gặt, máy sấy, dịch vụ bảo quản sau thu hoạch,… thông qua hợp tác xã. Việc chia sẻ máy móc giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư, giảm thất thoát sau thu hoạch và giải quyết tình trạng thiếu lao động thời vụ.

Không chỉ trong trồng trọt và chăn nuôi, kinh tế chia sẻ còn phát huy hiệu quả trong chế biến và tiêu thụ thủy sản. Tại khu vực ven biển Kỳ Anh và Lộc Hà, nhiều cơ sở sản xuất nước mắm, hải sản khô đã liên kết chia sẻ kho lạnh, hệ thống vận chuyển và nền tảng bán hàng trực tuyến. Một số sản phẩm như nước mắm Kỳ Ninh, mực Cửa Nhượng hay mắm ruốc đã trở thành sản phẩm OCOP tiêu biểu của tỉnh. Đáng chú ý, chương trình OCOP đã tạo bước chuyển lớn trong tiêu thụ nông sản Hà Tĩnh. Nhiều sản phẩm sau khi tham gia OCOP có doanh thu tăng bình quân gần 40%; một số sản phẩm tăng từ 2-5 lần nhờ được hỗ trợ quảng bá, hoàn thiện bao bì, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Bên cạnh kết quả đạt được, kinh tế chia sẻ trong nông nghiệp Hà Tĩnh vẫn còn gặp khó khăn do quy mô liên kết nhỏ, hạ tầng số ở một số vùng còn hạn chế và năng lực quản trị hợp tác xã chưa đồng đều. Tuy nhiên, với xu hướng chuyển đổi số và phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị, kinh tế chia sẻ đang mở ra cơ hội lớn để nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản địa phương.

Việc người dân cùng chia sẻ nguồn lực, liên kết sản xuất và tiêu thụ không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tạo ra các sản phẩm có giá trị cao hơn, từng bước hình thành nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và thích ứng với yêu cầu của thị trường,