Hội thảo Kết quả thực hiện Dự án “Công nghệ tưới ngập khô xen kẽ trong canh tác lúa thích ứng với biến đổi khí hậu tại Hà Tĩnh” và xây dựng Kế hoạch hành động triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến 2050”

Ngày 24/10/2025 Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với Viện Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp Bắc Trung bộ đã tổ chức hội thảo đánh giá Kết quả thực hiện Dự án “Công nghệ tưới ngập khô xen kẽ trong canh tác lúa thích ứng với biến đổi khí hậu tại Hà Tĩnh” và xây dựng Kế hoạch hành động triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến 2050”.

Hội thảo có sự tham gia của đại diện lãnh đạo các cơ quan Trung ương như: Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Bắc Trung bộ, Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật vùng Khu IV; các sở, ngành cấp tỉnh;  các doanh nghiệp, tổ hợp tác/hợp tác xã sản xuất nông nghiệp; các địa phương trên địa bàn tỉnh.

Hà Tĩnh là tỉnh có tiềm năng phát triển nông nghiệp lớn với hơn 138.614ha đất sản xuất nông nghiệp, chiếm 23,12% tổng diện tích tự nhiên, trong đó diện tích đất trồng lúa gần 70.000ha, trong đó Cẩm Xuyên là địa phương có diện tích lúa đứng đầu toàn tỉnh với hơn 9.800ha đất trồng lúa.

Tại Hội thảo, đại diện Viện Khoa học Kỹ thuật nông nghiệp Bắc Trung bộ đã trình bày báo cáo thực hiện Dự án trong năm 2025 với mục tiêu: Áp dụng biện pháp canh tác tưới ướt khô xen kẽ và quản lý nước đồng bộ trên diện tích rộng nhằm nâng cao hiệu quả canh tác lúa, tiết kiệm nước, giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu, hướng đến việc đăng ký tín chỉ theo tiêu chuẩn Gold Stand, thúc đẩy canh tác lúa bền vững và nâng cao thu nhập cho người nông dân trồng lúa thông qua xây dựng sản phẩm lúa gạo giảm phát thải tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.

Dự án được Viện Khoa học Kỹ thuật nông nghiệp Bắc Trung Bộ phối hợp với Công ty Green Carbon Inc (Nhật Bản) triển khai thí điểm tại xã Thiên Cầm với quy mô 250 ha. Qua báo cáo đánh giá, mô hình giúp giảm 2 lần tưới nước mỗi vụ mà không ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của cây lúa. Năng suất trung bình vụ xuân đạt 72,5 tạ/ha, tăng 6,15% so với ruộng lúa ngập thường xuyên (CF); vụ hè thu đạt 37,6 tạ/ha, tăng 3,74% so với ruộng CF; canh tác lúa tưới ngập khô xen kẽ đã giảm phát thải đáng kể so với canh tác lúa ngập truyền thống, đặc biệt là giai đoạn từ đẻ nhánh rộ. Lượng giảm phát thải của canh tác tưới ngập khô xen kẽ so với canh tác tưới ngập liên tục là 70,48% ở vụ Xuân và  49,1% trong vụ Hè Thu.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã xây dựng Dự thảo Kế hoạch hành động triển khai Đề án “sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt 2025-2035, tầm nhìn đến 2050” để trình UBND tỉnh xem xét, ban hành. Theo kế hoạch, vụ xuân năm 2026 dự kiến sẽ triển khai công nghệ tưới ngập - khô xen kẽ với quy mô khoảng 5.000 ha, làm tiền đề  mở rộng 40.000 ha giai đoạn 2028 - 2030. Tỉnh sẽ ưu tiên xây dựng các mô hình sản xuất lúa  theo hướng hàng hóa giảm phát thải tại các địa phương có thế mạnh về sản xuất lúa như Cẩm Xuyên, Đức Thọ, Can Lộc,… Kết hợp áp dụng các tiến bộ khoa học công nghệ như cấy máy, máy sạ cụm kết hợp quản lý nước tưới thông minh giúp tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất, đồng thời giảm lượng khí nhà kính phát thải ra môi trường.; phấn đấu trên 80% rơm rạ, vỏ trấu được thu gom, xử lý làm phân hữu cơ, chất độn chuồng trong chăn nuôi, nguyên liệu sinh học góp phần giảm ô nhiễm môi trường và mang lại nguồn thu nhập bổ sung cho nông dân.

Các đại biểu tham dự hội thảo đã tham gia ý kiến nhiệt tình, trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, đưa ra những thuận lợi, khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện đồng thời thống nhất định hướng mở rộng mô hình trong những vụ mùa tiếp theo tại các địa phương triên địa bàn toàn tỉnh. Nhiều ý kiến tâm huyết cho rằng để mô hình đạt hiệu quả cao, việc triển khai cần gắn với quy hoạch vùng sản xuất tập trung, đầu tư hệ thống thủy lợi và quan trắc phát thải khí nhà kính, xây dựng hồ sơ tín chỉ carbon đạt chuẩn, đồng thời tăng cường tập huấn kỹ thuật cán bộ khuyến nông cơ sở cũng như người nông dân để nâng cao năng lực sản xuất cũng như nhận thức về canh tác xanh, tiết kiệm và bền vững.

Phát biểu tổng kết Hội thảo, ông Nguyễn Thanh Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: “Canh tác giảm phát thải là yêu cầu tất yếu trong giai đoạn hiện nay, khi biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp và yêu cầu phát triển nông nghiệp xanh trở nên cấp bách. Thành công của mô hình tại Thiên Cầm là tiền đề quan trọng để tỉnh mở rộng áp dụng trên diện rộng” và đề nghị các địa phương có thế mạnh về sản xuất lúa chủ động đăng ký tham gia mô hình tưới ngập - khô xen kẽ trong vụ xuân 2026, chuẩn bị đầy đủ hạ tầng thủy lợi, giống và kỹ thuật để sẵn sàng triển khai. Trong nhóm giải pháp chủ lực trong thời gian tới, Hà Tĩnh định hướng xây dựng các mô hình sản xuất tích hợp đa giá trị, tổ chức sản xuất theo chuỗi, có liên kết tiêu thụ sản phẩm; đồng thời huy động sự tham gia của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Bắc Trung Bộ, các tổ chức quốc tế và đơn vị phát triển dự án carbon trong việc hỗ trợ kỹ thuật, theo dõi, chứng nhận và tiêu thụ sản phẩm.

Với cách làm bài bản, khoa học và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành, Hà Tĩnh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, phát thải thấp, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và bảo vệ môi trường sinh thái bền vững.

Nguyễn Thị Hiền – Phòng KH-TC