Phát triển kinh tế biển - động lực tăng trưởng mới của Hà Tĩnh

Từ sau khi Trung ương ban hành Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045, nhiều địa phương ven biển trong cả nước đã xác định kinh tế biển là một trong những trụ cột tăng trưởng. Hà Tĩnh – với bờ biển dài hơn 137 km, hệ thống cảng nước sâu Vũng Áng – Sơn Dương quy mô hàng đầu khu vực, cùng vùng ven biển rộng lớn thuận lợi cho công nghiệp, dịch vụ, du lịch và thủy sản – đang nổi lên như một điểm sáng trong quá trình hiện thực hóa chiến lược này.

Kinh tế biển Hà Tĩnh: diện mạo mới từ năm 2020 đến nay

Trong giai đoạn 2020–2024, kinh tế biển của tỉnh ghi dấu nhiều chuyển biến rõ rệt, thể hiện ở sự lớn mạnh của các ngành công nghiệp ven biển, hoạt động cảng biển – logistics, du lịch biển và thủy sản.

Sự phát triển mạnh mẽ của Khu kinh tế Vũng Áng tiếp tục đóng vai trò đầu tàu, thu hút nhiều dự án công nghiệp quy mô lớn, đặc biệt trong lĩnh vực luyện thép, năng lượng, cơ khí, dịch vụ hậu cần cảng. Công suất thông qua tại các cảng trên địa bàn tăng đều qua từng năm, từng bước khẳng định Hà Tĩnh là trung tâm xuất nhập khẩu hàng hóa quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ.

Bên cạnh công nghiệp, hoạt động khai thác – nuôi trồng – chế biến thủy sản tiếp tục phát huy lợi thế tự nhiên của vùng biển Hà Tĩnh. Các mô hình nuôi biển công nghệ cao, nuôi lồng bè khép kín được mở rộng; sản lượng khai thác và giá trị xuất khẩu hàng thủy sản đều tăng, đóng góp tích cực vào thu nhập của người dân vùng ven biển.

Du lịch biển, dù chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch COVID-19 vào giai đoạn đầu, nhưng từ năm 2022 trở lại đây đã phục hồi nhanh chóng. Thiên Cầm, Xuân Thành, Lộc Hà thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm, nhiều cơ sở lưu trú, khu nghỉ dưỡng cao cấp được đưa vào hoạt động, tạo diện mạo mới cho du lịch Hà Tĩnh.

Các chương trình ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, quản lý tổng hợp vùng bờ được triển khai sâu rộng, góp phần bảo vệ môi trường biển và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên. Nhờ đó, vùng ven biển Hà Tĩnh ngày càng khởi sắc, vừa phát triển kinh tế vừa giữ vững ổn định xã hội.

Gần đây tỉnh đã thu hút được một số nhà đầu tư phát triển dự án gắn liền với kinh tế biển như dự án Nhà máy điện gió Kỳ Anh, dự án đầu tư xây dựng bến cảng Sơn Dương của tập đoàn Vingroup,… Hiện tỉnh đang tiếp tục thu hút một số nhà đầu tư khảo sát lập dự án tại khu vực ven biển Kỳ Anh như: Dự án điện gió XCE, Dự án Nhiệt điện LNG, Nhà máy sản xuất thép Vinmetal Hà Tĩnh,…

Thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Hà Tĩnh

Nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý đa ngành, đa lĩnh vực, cũng như triển khai đồng bộ các chủ trương của Trung ương, tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Quyết định số 3043/QĐ-UBND ngày 04/12/2025 về việc thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển tỉnh Hà Tĩnh. Đây là bước đi quan trọng khẳng định quyết tâm chính trị của tỉnh trong việc đưa kinh tế biển trở thành trụ cột chiến lược.

Ban Chỉ đạo với sự tham gia của đại diện các sở, ngành, địa phương ven biển, các đơn vị chuyên môn liên quan đến quy hoạch, tài nguyên môi trường, nông nghiệp – thủy sản, công thương, giao thông vận tải, du lịch, quốc phòng, an ninh và khoa học – công nghệ. Sự tham gia của nhiều lực lượng giúp tăng tính kết nối, bảo đảm việc điều phối, kiểm tra và giám sát các hoạt động phát triển kinh tế biển được thực hiện một cách chuyên nghiệp, thống nhất.

Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ tham mưu UBND tỉnh trong xây dựng và triển khai các chương trình, kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược biển Việt Nam; đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù cho phát triển kinh tế biển; chỉ đạo phối hợp các ngành trong quản lý tổng hợp tài nguyên vùng bờ; đánh giá hiệu quả phát triển kinh tế biển từng giai đoạn; đồng thời theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững về kinh tế – xã hội – môi trường khu vực ven biển.

Việc thành lập Ban Chỉ đạo không chỉ giúp tăng cường sự điều hành tập trung mà còn tạo điều kiện để các vấn đề liên ngành – như quản lý tàu cá, cảng cá, quy hoạch sử dụng biển, bảo tồn hệ sinh thái biển, phát triển công nghiệp ven biển hay du lịch biển – được xử lý hiệu quả hơn.

Định hướng và nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới

Trong bối cảnh kinh tế biển Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, Hà Tĩnh xác định cần tiếp tục đổi mới cách tiếp cận, nâng cao năng lực cạnh tranh và khai thác hiệu quả hơn nữa tiềm năng biển. Trước mắt, Ban Chỉ đạo sẽ tập trung vào việc triển khai đồng bộ các quy hoạch ven biển theo Luật Quy hoạch; hoàn thiện cơ chế thu hút đầu tư vào khu vực biển – ven biển, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp sạch, năng lượng tái tạo, cảng biển hiện đại và logistics.

Một trọng tâm quan trọng là đẩy nhanh số hóa trong quản lý tài nguyên biển, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu biển đồng bộ, phục vụ công tác quản lý tàu cá, kiểm soát vi phạm IUU, dự báo nguồn lợi và các hoạt động thăm dò, khai thác tài nguyên. Cùng với đó, các chương trình bảo vệ môi trường biển, phát triển kinh tế tuần hoàn, kiểm soát rác thải nhựa đại dương tiếp tục được triển khai mạnh mẽ.

Trong lĩnh vực du lịch và kinh tế dịch vụ, tỉnh định hướng xây dựng các sản phẩm du lịch biển chất lượng cao, đa dạng hóa hoạt động giải trí, thể thao biển; khuyến khích các dự án đầu tư khu nghỉ dưỡng, đô thị biển hiện đại, góp phần đưa biển Hà Tĩnh trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch miền Trung.

Phát triển thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững tiếp tục là ưu tiên lớn. Ban Chỉ đạo sẽ tập trung hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề khai thác phù hợp, mở rộng mô hình nuôi biển công nghệ cao, nâng cấp hạ tầng cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão, bảo đảm an toàn cho ngư dân và tàu thuyền khi hoạt động trên biển.

Song hành với phát triển kinh tế là nhiệm vụ giữ gìn quốc phòng – an ninh vùng biển, đảm bảo an toàn cho hoạt động của ngư dân, doanh nghiệp và các công trình ven biển. Sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng sẽ tiếp tục được đẩy mạnh nhằm bảo vệ chủ quyền biển đảo, phòng chống thiên tai và ứng phó biến đổi khí hậu.

Khẳng định vai trò của kinh tế biển trong hành trình phát triển của Hà Tĩnh

Với chiến lược đúng đắn, cách làm bài bản và quyết tâm mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, kinh tế biển Hà Tĩnh đang dần trở thành động lực tăng trưởng mới, đóng góp quan trọng vào GRDP của tỉnh. Việc thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển là bước đi mang tính nền tảng, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tạo sự thống nhất trong điều phối các hoạt động kinh tế – xã hội vùng biển.

Từ những kết quả đã đạt được và định hướng rõ nét cho tương lai, Hà Tĩnh đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, khai thác mạnh mẽ hơn giá trị từ biển, hướng tới mục tiêu phát triển xanh, hiện đại và bền vững, xứng đáng là tỉnh có đóng góp quan trọng vào chiến lược biển quốc gia./.

PNH - Phòng TTN,B&HĐ